keimena

Κείμενα Συνεντεύξεων καθηγητών

Ερώτηση 1/2: **Υπάρχει η ψηφιακή γενιά, η γενιά των δικτυωμένων μαθητών; Ποια είναι τα χαρακτηριστικά της από την προσωπική σας εμπειρία;** //{το ερώτημα αυτό έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, γιατί δεν απαντούν καθηγητές που δε γνωρίζουν την τεχνολογία ή που δεν την αξιοποιούν στα πλαίσια της διδακτικής πρακτικής. Αντίθετα είναι πιθανότατα στην καλύτερη θέση να κρίνουν τις δεξιότητες και τις αδυναμίες των μαθητών καθώς αλληλεπιδρούν καθημερινά μαζί τους και ταυτόχρονα γνωρίζουν τις τεχνολογίες που αξιοποιούν}//

Τους απασχολεί το θέμα καθώς οι περισσότεροι γνώριζαν τις επιστημονικές προσεγγίσεις της έννοιας «ψηφιακής γενιάς» και χρησιμοποίησαν βιβλιογραφικές αναφορές για να υποστηρίξουν τις θέσεις τους (π.χ. Prensky, …). Αρκετοί καθηγητές αμφισβήτησαν το κατά πόσο η έκφραση «ψηφιακή γενιά» αποδίδει με ακρίβεια την πραγματικότητα των μαθητών. Σίγουρα Αναγνώρισαν α) τη δυνατότητα των μαθητευόμενων να αφομοιώνουν πολύ γρήγορα, πιο γρήγορα από τους ίδιους, β) να δείχνουν διάθεση να μάθουν οτιδήποτε καινούριο τους παρουσιάζουν, αλλά και γ) ότι ένα μικρό ποσοστό των μαθητών ανήκει σε μια πολύ προχωρημένη ομάδα χρηστών. Οι συγκεκριμένοι καθηγητές αναγνωρίζουν τους μαθητές που ανήκουν στην ομάδα των πολύ προχωρημένων χρηστών και τους αξιοποιούν ως βοηθούς-συνεργάτες στο μάθημά τους. Οι μαθητές αυτοί αναλαμβάνουν ουσιαστικούς ρόλους στην εκπαιδευτική διαδικασία, είτε υποστηρίζοντας ή καθορίζοντας την ανάπτυξη ηλεκτρονικών προϊόντων είτε συντηρώντας τη σελίδα της τάξης στο Facebook. Σε αυτή την περίπτωση αντιστρέφονται οι ρόλοι και οι ίδιοι μαθαίνουν από αυτούς τους μαθητές, το κατανοούν και το αποδέχονται. Επιπλέον όμως οι περισσότεροι καθηγητές συμφώνησαν οι δεξιότητες των περισσοτέρων μαθητευόμενων: Πολλοί τόνισαν ότι οι μαθητευόμενοι δεν έχουν αίσθηση του μέτρου της χρήσης, δεν έχουν συναίσθηση των κινδύνων ενώ υποφέρουν και από τις διαδικτυακές «ασθένειες» (απόσπαση προσοχής κτλ.). Οι καθηγητές εστιάστηκαν κυρίως σε κινδύνους που αφορούν την ιδιωτικότητα, την προστασία της και το σεβασμό της και έδωσαν πολλαπλά παραδείγματα προβληματικών περιστάσεων.
 * ανήκουν σε μια διαφορετική γενιά που έχει μια διαφορετική ψηφιακή διάλεκτο (like, add,…),
 * διαφορετική αντίληψη για την έννοια της επικοινωνίας,
 * την απασχολούν ζητήματα της διαδικτυακής ζωής και της ανάπτυξης διαδικτυακής ταυτότητας (σχολείο κατερίνης)
 * γνωρίζει περισσότερα από τους καθηγητές σε σχέση με την τεχνολογία (η έννοια αποκτούσε μεγαλύτερη ένταση όταν προσδιορίζονταν σε σχέση με τους ψηφιακά αναλφάβητους καθηγητές – ακόμη και οι πιο προχωρημένοι αδυνατούν να κατανοήσουν τον τρόπο).
 * περιορίζονται στη χρήση σελίδων κοινωνικής δικτύωσης, εργαλείων επικοινωνίας και στη χρήση ψηφιακών μέσων (φωτογραφική, βίντεο, κινητό κτλ.)
 * προέρχονται κυρίως από ανεπίσημες πηγές γνώσης, όπως το οικογενειακό περιβάλλον και η προσωπική τριβή και συνεπώς οι μαθητές έρχονται στο σχολείο έχοντας ήδη αναπτύξει μια εμπειρική σχέση με τους υπολογιστές
 * εξαρτώνται από τις υποδομές των περιοχών που ζουν, το οικογενειακό περιβάλλον, τη πρόσβαση σε προσωπικό υπολογιστή, την ηλικία
 * οφείλονται στη χρήση του υπολογιστή για ψυχαγωγικούς κυρίως σκοπούς (κοινωνικά δίκτυα ένας τρόπος εκτόνωσης σε μια πολύ έντονη πραγματικότητα)
 * δε σχετίζονται με την ενασχόληση με την τεχνολογία ως μέσο έκφρασης, δημιουργίας και μάθησης. Οι μαθητές δεν αξιοποιούν δημιουργικά την τεχνολογία, δεν έχει ενταχθεί οργανικά στα πλαίσια των υποχρεώσεων και των ενδιαφερόντων τους, δεν έχουν αναπτύξει ψηφιακή κουλτούρα – η σχέση τους είναι μιμητική και οι εκπαιδευτές δεν αποτελούν κατάλληλα παραδείγματα προς μίμηση. Προφανώς, όμως, η εμπειρία αυτή αποτελεί έναν καλό προθάλαμο για να βοηθηθούν οι μαθητευόμενοι για το πέρασμά τους στο επόμενο στάδιο

Ερώτηση 3:
 * Ποια είναι τα εργαλεία που χρησιμοποιείτε κυρίως; Ποιοι λόγοι/ερεθίσματα σας ώθησαν να τα χρησιμοποιείτε; Τι νέο σας προσφέρουν;**

> Συντονισμός έργων μέσω wiki || Ενισχύεται η συνεργασία κατά τη διάρκεια μιας εργασίας και γίνεται καλύτερος συντονισμός των υποχρεώσεων των μελών της κάθε ομάδας. || > Facebookκαι Farmville για σύνταξη προφορικού και γραπτού λόγου και για μαθηματικές δεξιότητες/ > Facebook group για θεματικό αντικείμενο για μαθητές || Δημιουργία κλίματος ομάδας για συνεργατική μάθηση και υποστηριξη ||
 * **Εργαλείο** || **Σενάριο** || **Σχόλια** ||
 * Blog || * Δημιουργία Blog για δημοσίευση εργασιών και βίντεο γύρω από διάφορες θεματολογίες.
 * Παράδειγμα: video-ιστολόγιο Φουρφουράς TV για τη δημοσίευση εργασιών αλλά και ως εφαλτήριο για τη ανάπτυξη έργων || Στόχος είναι να ενδιαφερθούν τα παιδιά για θέματα που ίσως δεν τα απασχολούσαν πιο πριν καθώς και να επικοινωνήσουν με άλλα σχολεία. Διαμοιρασμός εργασιών και λύσεων ||
 * Blog || * Δημιουργία Blog ανά ομάδα εργασίας με ελεύθερη επιλογή θέματος. || Τα μέλη της ομάδας με αυτό τον τρόπο εξασφαλίζεται ότι θα έχουν κοινά ενδιαφέροντα. Καταγράφονται οι απόψεις και οι ιδέες των μαθητών ||
 * Screencasting και tutorials || * Δημιουργία από τα παιδιά ενός οδηγού χρήσης του Facebook, με το οποίο είναι πιο εξοικειωμένα, χρησιμοποιώντας όμως άλλα εργαλεία. || Εξοικείωση με τα νέα εργαλεία. ||
 * Flash || * Δημιουργία quiz || Πολύ πιο εντυπωσιακό από ένα quiz που είναι ξερό σε χαρτί. ||
 * Διαδίκτυο, μηχανές αναζήτησης, εργαλεία παρουσίασης, γλώσσα logo || * Τα παιδιά επιλέγουν κάποιο θέμα, κατεβάζουν φωτογραφίες, τις αποθηκεύουν και μετά με τη γλώσσα προγραμματισμού logo προσπαθούν να φτιάξουν διάφορα μοντέλα που βλέπουν. Στο τέλος, αφού κάνουν όλη την διαδικασία, γίνεται μια παρουσίαση της δουλειάς τους μέσα στην τάξη, ψηφιακά, με power point. || Αποκτούν την ικανότητα αναζήτησης πληροφοριών/έρευνας και στη συνέχεια οργάνωσης και παρουσίασης του υλικού τους. ||
 * Εννοιολογικοί χάρτες || * Χρήση χαρτών εννοιολογικής χαρτογράφησης για να διατυπωθούν οι ιδέες των μαθητών ή για την αξιολόγηση της απόδοσής τους στο μάθημα.
 * Παράδειγμα: Σε εργασία με θέμα τον κύκλο του νερού, μπορεί να χρησιμοποιηθεί εννοιολογική χαρτογράφηση, και προσομοίωση από το YouTube καθώς και δημιουργία σταυρόλεξου στο hot potatoes.
 * || Οπτική αναπαράσταση ιδεών/προόδου με στόχο την καλύτερη κατανόηση της κατάστασης ||
 * Bookmarking (Diigo) || * Χρήση εργαλείων bookmarking στο στάδιο αναζήτησης πληροφοριών για το μάθημα. || Καλύτερη οργάνωση της διαδικασίας αναζήτησης πληροφοριών ||
 * E-mail και Chat || * Ανταλλαγή e-mail με μαθητές ενός σχολείου στο εξωτερικό. Τα παιδιά έτσι μπορούν να καταλάβουν πώς και που ζούνε, να δουν πώς είναι το δικό τους σχολείο, η δική τους γειτονιά και πώς είναι σε άλλες χώρες. || Εκμάθηση κανόνων επικοινωνίας και συμπεριφοράς. Ευρωπαϊκές συνεργασίες με άλλα σχολεία ||
 * Wordle || * Εργαλεία που δημιουργούν σύννεφα λέξεων μπορεί να χρησιμοποιηθούν μέσα στην τάξη σε μαθήματα όπως στη γραμματική, για να βρεθούν συνώνυμα. || Υποστήριξη μαθημάτων που έχουν άμεση σχέση με λεξιλογικά στοιχεία ||
 * Timelines || Στο μάθημα της ιστορίας μπορούν να χρησιμοποιηθούν έτοιμα timelines τα οποία μπορούν να εντοπιστούν μέσω αναζήτησης στο google. || Οπτική αναπαράσταση για καλύτερη κατανόηση ||
 * Προσομοιώσεις || * Χρήση προσομοιώσεων στο μάθημα της φυσικής, ταυτόχρονα με αληθινά πειράματα με βολτόμετρο και αμπερόμετρο . || Οι μαθητές έχουν την δυνατότητα να βλέπουν ακόμα και πειράματα που δεν είναι δυνατό λόγο χώρου, χρόνου ή υλικών να πραγματοποιηθούν σε ένα σχολικό εργαστήριο ||
 * Wiki || * Συνεργατική συγγραφή κειμένων σε wiki μέσα σε τάξεις και μεταξύ σχολείων
 * Facebook || * Facebook σε επίπεδο τάξης για επικοινωνία και ανακοινώσεις/
 * googledocs || * Συνεργατική χρήση εφαρμογών γραφείου || Υποβοήθηση της συνεργασίας ανάμεσα σε ομάδες ||
 * slideshare || * Δημιουργία και δημοσίευση παρουσιάσεων || Προβολή της δουλειάς των μαθητών και εύρεση των εργασιών τρίτων. ||
 * LMS || * Χρήση Moodle για τη διαχείριση του ηλεκτρονικού περιεχομένου του μαθήματος αλλά και τη συνεργασία || Καλύτερη οργάνωση ενός μαθήματος ||

Ερώτηση 4: Η χρήση των νέων εργαλείων διαρκώς βελτιώνει την πρακτική της διδασκαλίας αλλά αρκετοί επισήμαιναν με μια ρεαλιστική ματιά ότι τα εργαλεία αυτά ακολουθούν μια σειρά παλιότερων εργαλείων και προηγούνται της επόμενης γενιάς. Δε διακατέχονται από υπερβολές και διατηρούν τη σχέση μέσου προς σκοπού ενώ επέμειναν ότι κρίσιμο ερώτημα είναι το πώς οργανικά παρακολουθείς την εξέλιξη της τεχνολογίας και πώς αυτή εντάσσεται στην καθημερινότητά σου. Συγκεκριμένα, η ενασχόληση τους με τέτοια εργαλεία στον προσωπικό τους χρόνο τους βοηθά :
 * Έχουν βελτιωθεί οι εκπαιδευτικές σας πρακτικές με τη χρήση αυτών των εργαλείων;**
 * στην επαγγελματική τους εξέλιξη, ενημέρωση και στην αναζήτηση νέων τρόπων για την βελτίωση των εκπαιδευτικών τους πρακτικών. Οι εκπαιδευτικοί υποστηρίζουν πως αυτή η διαδικασία τους βοηθά να οργανώνουν το προσωπικό τους δίκτυο μάθησης που προσαρμόζουν στις ανάγκες τους και με αυτόν τον τρόπο να βρίσκονται σε μια συνεχή διαδικασία μάθησης, ενημέρωσης και βελτίωσης(δια βίου μάθηση).
 * να δικτυώνονται κοινωνικά σε κοινότητες εκπαιδευτικών, όπου είναι δυνατή η ανταλλαγή χρήσιμου εκπαιδευτικού υλικού, εμπειριών, απόψεων και παραδειγμάτων για την εκπαιδευτική διαδικασία. Μ’ αυτόν τον τρόπο οι καθηγητές υποστηρίζουν ότι νιώθουν μέρος ενός συνόλου, όπου οι ίδιοι μπορούν να συνεισφέρουν προσφέροντας τις γνώσεις τους σε όποιον ενδιαφέρεται, αλλά και να απευθυνθούν σε άλλους καθηγητές, ίσως πιο έμπειρους, για βοήθεια και έμπνευση. Στόχος η ανάπτυξη πρακτικών δεξιοτήτων, ο διαμοιρασμός εμπειριών διδασκαλίας και η θεωρητική ενημέρωση και η διαμόρφωση γενικότερων στάσεων.
 * Θεωρούν εξαιρετικά σημαντική την αλληλεπίδραση με τους πρωτοπόρους στο αντικείμενο που τους ενδιαφέρει, που θέλουν να μιμηθούν ή από τους οποίους θέλουν να εμπνευστούν, και την δυνατότητα συμμετοχής στο δίκτυο τους.

Σημαντικοί αντίπαλοι της ενσωμάτωσης αυτών των εργαλείων αποτελούν: Σημειώθηκε ότι η οργάνωση και η κουλτούρα της σχολικής καθημερινότητας δύσκολα υποστηρίζει την απαιτούμενη ελευθερία, η «κανονικοποίηση» της καθημερινότητας δε συνάδει με τη δημιουργικότητα συστηματικής ενασχόλησης με νέα εργαλεία. Υπάρχει μάχη απέναντι στο καινούριο.
 * ο χρόνος,
 * η διαρκής πίεση που ασκείται από τις δραστηριότητες
 * η σχολική οργάνωση και κουλτούρα,
 * το ωρολόγιο πρόγραμμα και η ανάγκη σύνδεσης με τους συγκεκριμένους στόχους του μαθήματος και το σύστημα αξιολόγησης
 * η ανεπάρκεια επιμόρφωσης και υποστηρικτικού υλικού
 * τεχνικές δυσκολίες

Επίσης, το σύνολο των καθηγητών επισήμανε το εξαιρετικά θετικό αντίκτυπο που έχει η αντίστοιχη τεχνολογία στην εκπαιδευτική διαδικασία - έχει βελτιώσει τις διδακτικές τους πρακτικές καθώς:
 * Προκαλούν το ενδιαφέρον των μαθητών, τους εμπλέκουν περισσότερο
 * Επιτρέπουν τη διαχείριση και εκτέλεση πιο σύνθετων εργασιών
 * Προκαλούν τους παθητικούς μαθητευόμενους να γίνουν ενεργοί συμμετέχοντες (αρκετοί αναφέρθηκαν και στο μαθητή-ερευνητή). Οι ιδέες των μαθητών και η συμμετοχή τους βελτιώνει την ποιότητα της εμπειρίας
 * Υποστηρίζουν μαθητές που η μεσική διαμεσολάβηση απελευθερώνει τη συμμετοχή τους (οι οποίοι περιορίζονταν σημαντικά στη φυσική αλληλεπίδραση) – οι μαθητές αυτοί στο δικό τους χώρο και χρόνο μπορούν να τους εκπλήξουν
 * Φέρνουν τη διδασκαλία πιο κοντά στο νοητικό μοντέλο των μαθητών, δημιουργείται ένα καλύτερο σημείο επαφής μάθησης, καθημερινότητας των μαθητών και τρόπου σκέψης καθηγητών
 * Οι μαθητές εμπιστεύονται περισσότερο τους καθηγητές τους
 * Δημιουργεί τη δυνατότητα ενός παράλληλου και διαφορετικού χρόνου και περιεχομένου διδασκαλίας καθώς παρουσίαση του υλικού και επικοινωνία μπορούν να γίνουν σε ώρες εκτός σχολείου και να συνυπάρχουν-συνεξελίσσονται με τη τυπική διδασκαλία (αυξάνεται ο χρόνος και το περιεχόμενο υπό συζήτηση)
 * Οι μαθητές καλλιεργούν νέου τύπου σημαντικές δεξιότητες, ομαδικότητα, κοινωνικότητα, συμμετοχή, λήψη αποφάσεων, κριτική σκέψη κτλ.
 * Προκαλούν τους ίδιους τους καθηγητές να φανταστούν νέου τύπου δημιουργικές δραστηριότητες
 * Συμπληρώνουν τη τυπική διδασκαλία

Αντιδράσεις μαθητών

 * Ευχάριστη και ενδιαφέρουσα μάθηση, που αποκτά ένα πιο ενεργό και μαθητοκεντρικό χαρακτήρα.
 * Οι μαθητές δεν είναι έτοιμοι να δημιουργήσουν το δικό τους περιεχόμενο και κυρίως να γράψουν κείμενα και δεν διαθέτουν κουλτούρα συνεργασίας
 * Ό, τι βρίσκουν καινοτόμο το αγκαλιάζουν
 * Οι καθηγητές ισχυρίζονται ότι η ενασχόληση με τις νέες τεχνολογίες αυξάνει την αυτοπεποίθηση και την αυτοεκτίμηση των παιδιών και μαθαίνουν με ευχάριστο τρόπο αφού η διαδικασία μάθησης γίνεται ενδιαφέρουσα.
 * Δείχνουν προσήλωση στις εκπαιδευτικές δραστηριότητες
 * Οι μαθητές μαθαίνουν να δρουν συνεργατικά και ομαδικά, δεξιότητες που δεν διδάσκονται μέσα στα πλαίσια πιο συμβατικών μορφών διδασκαλίας, και πως η ποιότητα της δουλειάς τους μπορεί να επηρεάσει το συνολικό έργο της τάξης.
 * Οι μαθητές μαθαίνουν αποκτώντας τον ρόλο του ερευνητή(Vygotsky)
 * Δίνουν την ευκαιρία στους μαθητές να αναστοχαστούν τις απόψεις και τις σκέψεις τους πριν τις εκφράσουν, ευκαιρία που δεν θα είχαν μέσα στην τάξη. Τέτοιες δραστηριότητες ωθούν πιο συνεσταλμένους μαθητές ή μαθητές μειονοτήτων, που σε πιο συμβατκές μορφές διδασκαλίας συνήθως αδιαφορούν ή περιθωριοποιούνται, να συμμετάσχουν σε συζητήσεις και να εκφράσουν τις απόψεις τους.
 * Μελέτη επιπλέον ύλης
 * Για το μάθημα της Πληροφορικής: νέα αυξημένη εμπλοκή
 * Γεφύρωμα στο χάσμα μαθητών δασκάλων – νιώθουν ότι οι δάσκαλοι χρησιμοποιούν τα εργαλεία τους, είναι ένα σημείο επαφής τους
 * Οι μαθητές μαθαίνουν να δρουν συνεργατικά και ομαδικά, δεξιότητες που δεν διδάσκονται μέσα στα πλαίσια πιο συμβατικών μορφών διδασκαλίας, και πως η ποιότητα της δουλειάς τους μπορεί να επηρεάσει το συνολικό έργο της τάξης.
 * Οι μαθητές μαθαίνουν να συντονίζονται και να αναλαμβάνουν ρόλους μέσα στις ομάδες συνεργασίες που ταιριάζουν στο προφίλ τους.
 * Αποτελούν μέσο κοινωνικοποίησης και αλληλεπίδρασης με άλλα άτομα εκτός του σχολικού περιβάλλοντος(οικογένεια, φίλους, άλλα σχολεία) που τους παρέχουν ανάδραση για την προσπάθειά τους, που δημοσιεύεται στο διαδίκτυο, κίνητρο που ωθεί τους μαθητές να παράγουν ένα ποιοτικότερο αποτέλεσμα.

Παρατηρήσεις

 * Η επιτυχία των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων εξαρτάται από την ύπαρξη ενός ηγέτη και την ανάθεση κατάλληλων ρόλων στις ομάδες εργασιών
 * Η πληροφορική είναι η ώρα του παιδιού ή τα παιδιά προσμένουν να είναι η ώρα του παιδιού
 * Τα παιδιά δεν έχουν δεξιότητες σχεδιασμού, συνεργασίας και συντονισμού έργων και αυτό προκαλεί αρχικά προβλήματα
 * Οι καθηγητές υποστηρίζουν ότι οι συνάδελφοί τους θα πρέπει να έχουν υπομονή όταν κάνουν προσπάθειες να αλλάξουν το status quoτης εκπαιδευτικής τους δραστηριότητας και να περιμένουν ότι ίσως χρειαστεί χρόνος μέχρι οι εκπαιδευτικές τους πρακτικές να φανούν αποτελεσματικές και να γίνουν αποδεκτές από τους μαθητές. Προτείνουν προσεκτικές δραστηριότητες χωρίς παράλογες ή μεγάλες απαιτήσεις από την αρχή. Κάποιοι από αυτούς προτείνουν επίσης και την ύπαρξη παιχνιδοκεντρικών στοιχείων στις δραστηριότητες.
 * Οι καθηγητές πιστεύουν πως από την μία η χρήση των νέων τεχνολογιών προσελκύει το ενδιαφέρον των μαθητών και τους ωθεί να εμπλακούν περισσότερο, όμως αυτός ο ενθουσιασμός πολλές φορές είναι παροδικός, και για να διατηρηθεί το ενδιαφέρον των μαθητών πολύ σημαντική είναι η οργάνωση και σχεδίαση των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων, ώστε να είναι κατάλληλες για τα παιδιά και να αφορούν θέματα που τα απασχολούν. Δηλαδή, δεν είναι τα τεχνολογικά εργαλεία που κάνουν ευχάριστο το μάθημα και δημιουργούν κίνητρα για μάθηση, αλλά περισσότερο είναι η επιλογή των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων, οι οποίες θα πρέπει να σχετίζονται με τα ενδιαφέροντα των παιδιών και να τους δίνουν τη δυνατότητα να εκφράζονται ελεύθερα και να παράγουν κάποιο έργο.
 * Πολλοί δάσκαλοι κατά τα πρώτα χρόνια της εκπαιδευτικής τους εμπειρίας, χρησιμοποιούν σε μεγάλο βαθμό τις νέες τεχνολογίες, δίνοντάς τους υπεραξία,
 * όμως με το πέρασμα των χρόνων αρχίζουν και σκέφτονται πιο κριτικά και τις χρησιμοποιούν πιο εξισορροπημένα σε περιπτώσεις που μπορούν να βοηθήσουν τη διδασκαλία.
 * Σημαντικό το υποστηρικτικό υλικό των δραστηριοτήτων πέρα από τα εργαλεία, όπως τα φύλλα εργασίας.
 * Η τεχνολογία μεγεθύνει τις δράσεις που πραγματοποιείς, καθώς και τα τελικά αποτελέσματα.
 * Κάποια εργαλεία έχουν προβλήματα με τα ελληνικά
 * Ανησυχία γονέων, που αρχικά είναι διστακτικοί απέναντι στην χρήση του διαδικτύου για τα προσωπικά δεδομένα των παιδιών τους
 * Πρόβλημα ο καταιγισμός ιδεών. Πρέπει να γίνεται μία πρότερη εκπαίδευση των μαθητών και να μην τους αφήνουμε να πλέουνε σε βαθιά νερά, γιατί τότε απογοητεύονται πολύ εύκολα. Λείπει η ωριμότητα και είναι λογικό γιατί ένα παιδάκι που έχει πρόσβαση στα πάντα δέχεται καταιγισμό. Καλό θα ήταν ο γύρω κόσμος του παιδιού να γνωρίζει κάποια πράγματα ούτως ώστε να μπορεί να το ελέγξει.
 * Η στάση και η ικανότητα του εκπαιδευτικού. Οι καθηγητές δηλώνουν πως η πλειοψηφία των καθηγητών δεν είναι επαρκώς τεχνολογικά ενημερωμένοι και δεν δείχνουν ενδιαφέρον απέναντι στην οργάνωση τέτοιων δραστηριοτήτων,
 * Το σύνολο του χρόνου που χρειάζεται για την οργάνωση τέτοιων δραστηριοτήτων πολλές φορές απαιτεί οι καθηγητές να θυσιάσουν προσωπικό τους χρόνο για την σχεδίαση τους, γεγονός που αποτελεί ανασταλτικό παράγοντα.
 * Δεν υπάρχει διαθέσιμη μια συλλογή από προτεινόμενες δραστηριότητες που θα διευκολύνει τους καθηγητές στην οργάνωση κατάλληλων εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων.
 * Το αναλυτικό πρόγραμμα σπουδών και το σύστημα αξιολόγησης δυσκολεύει την οργάνωση εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων.
 * Τα web 2.0 εργαλεία προσφέρουν τέτοια ποικιλομορφία που δίνουν την δυνατότητα στον εκπαιδευτικό να σχεδιάσει πλήθος δραστηριοτήτων που θα διατηρήσουν το ενδιαφέρον των παιδιών.

Παρατηρήσεις για το σύνολο των κειμένων

 * είναι σαφέστατη η αδόμητη και τυχαία ενασχόληση των καθηγητών με τα συγκεκριμένα εργαλεία, είναι περιορισμένη η γνώση του εύρους των εργαλείων, είναι περιορισμένη η γνώση των δυσκολιών, περιορισμένη η φαντασία εφαρμογής. Οι γνώσεις τους προκύπτουν μέσα από τα προσωπικά τους πειράματα για τα οποία πρέπει να είναι περήφανοι, αλλά ταυτόχρονα είναι «αστείο» για το σύνολο του εκπαιδευτικού μας συστήματος να διαβάζεις τέτοιες θεωρήσεις από τους υποτιθέμενους πρωτοπόρους. Τα εκπαιδευτικά μας προγράμματα έχουν αποτύχει παταγωδώς.
 * Πολλοί από τους καθηγητές δεν έχουν διαχωρίσει την έννοια των Web 2.0 εργαλείων από το σύνολο των ΤΠΕ με αποτέλεσμα να συγχέουν αυτούς τους δύο όρους.

Οι καθηγητές εντοπίζουν ένα σύνολο από εμπόδια στη χρήση των νέων τεχνολογιών στην εκπαίδευση που έχουν να κάνουν τόσο με την στάση των εμπλεκόμενων προσώπων (μαθητές, γονείς, συνάδελφοι, διευθυντές), όσο και με την παρούσα κατάσταση των υποδομών των σχολείων και του εκπαιδευτικού συστήματος. Ξεκινώντας από τα εμπλεκόμενα πρόσωπα, οι μαθητές πολλές φορές αντιδρούν καθώς πρέπει να εξοικειωθούν με νέα εργαλεία. Προτιμούν τις εύκολες λύσεις και διαμαρτύρονται για τη δυσκολία υλοποίησης αντίστοιχων εργασιών. Πρόβλημα αποτελεί για τις μικρότερες τάξει και το γεγονός ότι τα περισσότερα εργαλεία είναι ξενόγλωσσα και έτσι αυξάνεται ο βαθμός δυσκολίας και δεν μπορούν να τα χρησιμοποιήσουν όλοι οι μαθητές. Βέβαια στην περίπτωση των μαθητών υπάρχει και το άλλο άκρο όπου πολλοί ενθουσιάζονται με τα εργαλεία αυτά και έτσι έχουν καλύτερη απόδοση. Από την πλευρά τους οι γονείς είναι συνήθως επιφυλακτικοί απέναντι στην ενδεχόμενη έκθεση των παιδιών τους στο διαδίκτυο. Δεν κατανοούν την αξία της χρήσης των εργαλείων αυτών και ζητούν εξηγήσεις για όλη τη διαδικασία ενώ προβλέπονται και υπεύθυνες δηλώσεις από τους ίδιους. Αυτό που χρειάζεται σε αυτές τις περιπτώσεις είναι η γνώση από τους καθηγητές για τη διαφύλαξη των προσωπικών δεδομένων. Η γνώμη των γονέων αλλάζει όταν βλέπουν ένα ικανοποιητικό αποτέλεσμα και έχουν πλήρη ενημέρωση για την μορφή των δραστηριοτήτων των παιδιών τους. Ένα ακόμα εμπόδιο αποτελούν πολλές φορές οι συνάδελφοι των, κυρίως οι μεγαλύτεροι, που φοβούνται επειδή δε γνωρίζουν και έχουν μια αρνητική στάση και μια καχυποψία. Ο Έλληνας εκπαιδευτικός προέρχεται από μία μη γόνιμη ενασχόληση με τις νέες τεχνολογίες. Είναι κατά κάποιο τρόπο κλεισμένος στο καβούκι του. Υλοποιεί πράγματα, μπορεί να είναι πάρα πολύ καλός στη δουλειά του, αλλά τα κρατάει για το εαυτό του. Δεν διαμοιράζεται τις απόψεις του εύκολα γιατί φοβάται να μην εκτεθεί. Με άλλα λόγια δεν υπάρχει η κουλτούρα της συνεργασίας στον Έλληνα εκπαιδευτικό. Κάτι αντίστοιχο συμβαίνει και με το ρόλο του διευθυντή, ο οποίος παίζει καταλυτικό ρόλο για κάθε νέα προσπάθεια και η στάση να ελέγχει το κάθε τι έρχεται σε αντίθεση με τη φιλοσοφία του Web 2.0. Για την αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος οι καθηγητές να πρέπει να έχουν πολλά επικοινωνιακά προσόντα έτσι ώστε να περάσουν το ζήτημα τόσο στο σύλλογο διδασκόντων όσο και στο διευθυντή του σχολείου. Επίσης, το αναλυτικό πρόγραμμα και οι οδηγίες του περιορίζουν την ελευθερία των καθηγητών. Στη διάρκεια της σχολικής χρονιάς δεν υπάρχει η πολυτέλεια χρόνου για την οργάνωση και την ολοκλήρωση των δραστηριοτήτων. Γι αυτό το λόγο είναι απαραίτητη η καλή οργάνωση από τη μεριά των καθηγητών που όμως δεν είναι όλοι σε θέση να διαθέσουν τον απαιτούμενο προσωπικό χρόνο και δεν έχουν τις κατάλληλες γνώσεις. Ένα επίσης σημαντικό πρόβλημα αποτέλεσε η τεχνολογική υποδομή των σχολείων. Στα περισσότερα σχολεία υπάρχει ένα μόνο εργαστήριο, το οποίο πρέπει να μοιράζονται όλες οι τάξεις και οι εκπαιδευτικοί πρέπει πάντα να έρχονται σε συνεννόηση. Ακόμα όμως και να υπάρχει το εργαστήριο, στις περισσότερες περιπτώσεις οι δυνατότητες των υπολογιστών και του δικτύου δεν επιτρέπουν την ομαλή διεξαγωγή των δραστηριοτήτων. Τα μηχανήματα που υπάρχουν στο σχολείο πολλές φορές είναι χειρότερα από αυτά που έχουν στο σπίτι τους οι μαθητές. Δυσκολία συναντάται και στη συντήρηση των εργαστηρίων καθώς πρέπει να γίνεται συστηματική παρακολούθηση και μάλιστα από εξειδικευμένα άτομα. Τέλος, υπάρχει μια πληθώρα εργαλείων που εξελίσσονται συνεχώς και οι καθηγητές δεν γνωρίζουν πώς να χρησιμοποιήσουν και να εντάξουν στην εκπαιδευτική διαδικασία. Σ’ αυτό το θέμα δεν βοηθούν σε μεγάλο βαθμό οι επιμορφώσεις αλλά η στάση του εκπαιδευτικού που θα πρέπει να βρίσκεται συνεχώς σε εγρήγορση και κινητοποίηση ώστε να μένει ενημερωμένος. **Προτάσεις:** Οι καθηγητές κάνουν ορισμένες παρατηρήσεις για τη στάση των συναδέλφων τους και προτείνουν ποια είναι η ιδανική αντιμετώπιση που θα πρέπει να έχουν οι εκπαιδευτικοί ώστε να ξεπεραστούν τα εμπόδια όσο το δυνατόν πιο εύκολα και να γίνει ομαλά το πέρασμα στις νέες εκπαιδευτικές πρακτικές που προσφέρουν οι νέες τεχνολογίες. Οι προτάσεις τους έχουν να κάνουν τόσο με την ψυχολογία και τη στάση των καθηγητών απέναντι στους μαθητές τους, όσο και με πρακτικές συμβουλές για καλύτερα εκπαιδευτικά αποτελέσματα. Πιο συγκεκριμένα λοιπόν, ξεκινώντας με το ψυχολογικό κομμάτι, τονίζουν ότι χρειάζεται τόλμη. Οι περισσότεροι εκπαιδευτικοί βρίσκουν πολύ καλή ιδέα την χρήση των νέων τεχνολογιών κατά την διάρκεια του μαθήματος, αλλά λίγοι τολμούν να τις εντάξουν στις εκπαιδευτικές τους πρακτικές, γιατί φοβούνται την διαδικασία. Δεν πρέπει να φοβούνται να “εκτίθενται” στον παγκόσμιο ιστό. Οφείλουν να γίνουν κυρίαρχοι της ψηφιακής τους ταυτότητας και να αξιοποιήσουν τον αστείρευτο πλούτο που παρέχει το Διαδίκτυο και τα κοινωνικά δίκτυα των εκπαιδευτικών ανά τον κόσμο. Δεν πρέπει φοβούνται ότι οι μαθητές τους μπορεί να ξέρουν περισσότερα από αυτούς, αντίθετα πρέπει να απαρνηθούν το ρόλο του μεταδότη γνώσεων, δίνοντας στους μαθητές τη δυνατότητα να έχουν έναν πιο ενεργό ρόλο κατά τη διδασκαλία και να μαθαίνουν και αυτοί μαζί τους. Τέλος, είναι καθήκον τους να προσφέρουν σωστό προσανατολισμό στους μαθητές τους σε αυτές τις νέες συνθήκες. Στη συνέχεια, τονίζουν ότι για να υπάρξει αποτελεσματικότητα στην εκπαιδευτική διαδικασία με τη χρήση των νέων τεχνολογιών, πρέπει ο κάθε εκπαιδευτικός να έχει πλήρη κατάρτιση και να γίνει εκσυγχρονισμός στις παιδαγωγικές μεθόδους. Είναι απαραίτητη η συνεχής επιμόρφωση σχετικά με τα νέα εργαλεία καθώς και τις μορφές παιδαγωγικής αξιοποίησης τους, διότι πρόκειται για κάτι που αλλάζει συνεχώς, ανανεώνεται και εξελίσσεται συνεχώς και υπάρχει κίνδυνος να μείνουν πίσω. Απαραίτητη είναι επίσης η ύπαρξη διδακτικών στόχων. Οι εκπαιδευτικοί πρέπει να θέτουν τους στόχους αυτούς και στη συνέχεια να ερευνούν ποιο εργαλείο μπορεί να βοηθήσει στην αποτελεσματικότερη επίτευξή τους ώστε να κάνουν χρήση των εργαλείων με λόγο και αιτία. Επίσης σημαντικό στοιχείο είναι η ύπαρξη αλληλοϋποστήριξης ανάμεσα στους εκπαιδευτικούς. Πρέπει ο καθένας να νιώθει ότι ανήκει σε μία κοινότητα που θα τον υποστηρίξει σε οτιδήποτε δεν μπορεί να αντιμετωπίσει μέσω διαμοίρασης εμπειριών και υλικού <span style="font-family: Arial,sans-serif; font-size: 10pt;">. Δηλαδή, να χρησιμοποιούν εργαλεία Web 2.0, ώστε να μπορούν να μαθαίνουν, αλλά και ταυτόχρονα να βγάζουν τις απόψεις τους προς τα έξω, για να μπορούν να επωφελούνται και οι άλλοι συνάδελφοί τους. Είναι πολύ πιο ωραίο να μπορούν να ξέρουν τι έκανε ένας καθηγητής έμπειρος, όταν μπήκε την πρώτη μέρα στην αίθουσα, ώστε να μπορούν αν επωφεληθούν από αυτήν την εμπειρία.Τέλος, είναι καλό οι καθηγητές να διαθέτουν και επικοινωνιακά προσόντα, ώστε να μπορούν να αντιμετωπίσουν αντιδράσεις συναδέλφων, γονέων και μαθητών. <span style="font-family: Arial,sans-serif; font-size: 10pt;">Θα πρέπει να τονιστεί ότι υπάρχουν καθηγητές που προσπαθούν αλλά δεν τα καταφέρνουν. Σαν συμπέρασμα διαπιστώνεται ότι δεν υπάρχουν χρυσές συνταγές. Η αποτελεσματικότερη χρήση γίνεται μέσα από τη συνεχή πρακτική, από την εμπειρία, από την ανταλλαγή εμπειριών και ιδεών με άλλους συναδέλφους, γίνεται μέσα από ένα σωρό βημάτων και δραστηριοτήτων και θέλει πολύ δουλειά.
 * Εμπόδια:**